Chuyển đổi từ đất ruộng (đất trồng lúa nước) lên đất vườn để trồng cây ăn trái hay hoa màu là một bước khởi đầu cực kỳ quan trọng. Đất ruộng thường bị dí chặt, tầng canh tác mỏng, ngập nước lâu ngày nên thiếu oxy và dễ tích tụ độc chất (phèn, sắt, nhôm).

Để cây ăn trái phát triển khỏe mạnh, không bị thối rễ hay vàng lá, bạn cần xử lý đất theo quy trình bài bản dưới đây:

1. Quy hoạch hệ thống mương liếp (Lên liếp)

Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất đối với đất miền Tây hoặc vùng trũng thấp.

• Đào mương nội đồng: Vừa lấy đất để tôn cao mặt liếp, vừa tạo lối thoát nước và trữ nước tưới. Mương thường rộng từ 1.5 – 2m, sâu khoảng 1 – 1.2m.

• Lên liếp (băng): Mặt liếp cần cao hơn mực nước lũ hoặc mực nước ngầm cao nhất ít nhất từ 50cm – 80cm. Rộng liếp tùy thuộc vào loại cây định trồng (ví dụ: sầu riêng cần liếp rộng 6 – 8m, mít hay nhãn cần 5 – 6m).

• Đắp mô (nếu trồng cây thân gỗ lớn): Nên đắp thêm mô cao 30 – 50cm trên mặt liếp để đảm bảo bộ rễ cốt luôn thông thoáng, tránh bị ngập úng mùa mưa.

2. Phơi ải và diệt mầm bệnh

• Sau khi múc đất lên liếp, hãy để phơi ải đất từ 15 – 30 ngày.

• Ánh nắng mặt trời sẽ giúp diệt trừ các bào tử nấm bệnh, vi khuẩn ký sinh từ vụ lúa cũ, đồng thời làm kết cấu đất cục (đất sét ruộng) bị nứt nẻ, tạo khoảng trống cho không khí lọt vào.

3. Hạ phèn và Cân bằng độ pH

Đất ruộng ngập nước lâu ngày khi lên liếp, lớp đất mặt thường bị chua (phèn tiềm tàng biến thành phèn hoạt động). Do đó, bón vôi là bắt buộc.

• Liều lượng: Bón từ 50 – 100 kg vôi bột (hoặc vôi nung CaO / vôi dolomite) cho 1.000 $m^2$.

• Cách làm: Rải đều vôi lên toàn bộ mặt liếp và mô trồng, tiến hành xới nhẹ để vôi trộn đều vào đất, sau đó tưới nước đẫm để vôi tan và rửa phèn xuống mương.

• Mục tiêu: Đưa pH đất lên mức lý tưởng từ 5.5 – 6.5.

4. Cải tạo kết cấu đất và Bổ sung hữu cơ

Đất ruộng vốn là đất sét dẻo, thiếu hữu cơ và rất dễ bị nén chặt, khô thì nứt nẻ mà mưa thì đóng váng.

• Bón lót phân hữu cơ: Sau khi bón vôi khoảng 7 – 10 ngày, tiến hành bón phân chuồng ủ hoai mục (phân bò, phân gà Pháp) hoặc phân hữu cơ vi sinh. Phân hữu cơ giúp làm tơi xốp đất, tạo mùn và giữ dinh dưỡng.

• Bổ sung chất độn: Nếu có điều kiện, hãy trộn thêm xơ dừa, trấu sống, hoặc tro trấu vào mô trồng để tăng độ thông thoáng, giúp rễ non dễ đâm xuyên.

5. Kích hoạt hệ vi sinh vật có lợi

Đất mới lên liếp là “đất chết” do vi sinh vật có hại nhiều hơn vi sinh vật có lợi.

• Tưới hoặc rải các dòng chế phẩm sinh học như Trichoderma, Bacillus, hoặc Mycorrhiza (nấm rễ).

• Nhóm vi sinh này sẽ phân hủy nhanh các xác bã thực vật (gốc rạ cũ, rễ lúa) thành chất hữu cơ, đồng thời cạnh tranh và tiêu diệt nấm Phytophthora, Pythium gây thối rễ trên cây ăn trái.

6. Giữ ẩm và Bảo vệ đất (Che phủ mặt đất)

• Đất ruộng lên liếp rất sợ bị “chết đất” do nắng thiêu đốt. Bạn nên tận dụng ngay rơm rạ cũ, cỏ khô hoặc thân chuồng để tủ xung quanh gốc/mô trồng để giữ ẩm, tránh xói mòn khi mưa lớn.

• Trồng cây che phủ: Nên gieo các loại cây họ đậu (đậu xanh, đậu phộng dại) hoặc để cỏ tự nhiên (chỉ cắt tỉa chứ không phun thuốc diệt cỏ) nhằm giữ cấu trúc đất ổn định và rễ cỏ sẽ giúp đất “thở” tốt hơn

• Sau khi hoàn thành các bước trên, bạn nên để đất “nghỉ” và ổn định từ 2 – 4 tuần rồi hãy đặt cây giống xuống. Tránh nôn nóng trồng ngay khi đất vừa múc lên, cây rất dễ bị vàng lá và chậm lớn.

  Bạn đang đọc bài Chuyển đổi từ đất ruộng (đất trồng lúa nước) lên đất vườn tại chuyên mục Tin tức của Công ty Thế Giới Cây Giống. Mọi thông tin góp ý và chia sẻ, xin vui lòng gửi về hòm thư ctythegioicaygiong@gmail.com  hoặc số điện thoại, zalo: 0784664499

  Truy cập trực tiếp website: https://thegioicaygiong.com/ để tìm hiểu thêm
  Liên hệ qua số hotline: 0784664499 – 0906194819
  Truy cập fanpage chính thức của Thế Giới Cây Giống: https://www.facebook.com/caygiongtiengiang/
  Hệ thống cửa hàng Công ty TNHH Thế Giới Cây Giống : https://thegioicaygiong.com/cua-hang
  Thế Giới Cây Giống mở cửa phục vụ bà con từ 7:00 – 17:00 hàng ngày, KỂ CẢ CHỦ NHẬT.